Nederland telt naar schatting meer dan een miljoen mensen met een licht verstandelijke beperking (lvb). Bijna driekwart van hen heeft geen betaald werk (circa 850.000 mensen), terwijl de meesten wél mee kunnen en willen doen. De kloof tussen arbeidsmarkt en mensen met een lvb is gegroeid en bestaand beleid helpt onvoldoende om de kloof te dichten. De hoge drempels naar werk vergroten risico’s en langdurige zorgafhankelijkheid. Dit terwijl investeren in duurzaam werk loont, zowel voor mensen met een lvb als de samenleving. Daarom is het hoofadvies van dit rapport: Verleg beleid en financiering van zorg naar werk zodat meer mensen met een lvb kunnen meedoen.
Er is dus een fundamenteel andere benadering nodig. Neem niet de zorg of de uitkering als vertrekpunt, maar ontwikkeling, participatie en werk. Ondersteuning en zorg moeten dienstbaar zijn aan het meedoen in de samenleving. De Raad adviseert te investeren in werk, óók als de maatschappelijke opbrengsten zich pas op langere termijn uitbetalen. Organiseer daarbij de randvoorwaarden in beleid zo dat deze investeringen daadwerkelijk effect hebben.
Deze nieuwe benadering is uitgewerkt in zes aanbevelingen die zijn terug te vinden in het advies. We richten ons daarbij op overheden en uitvoeringsorganisaties, met als aanvulling daarop nog een aantal aanbevelingen gericht aan werkgevers en zorgaanbieders, om af te sluiten met een boodschap aan de gehele samenleving.
Waarom dit advies?
Nederland telt naar schatting meer dan een miljoen mensen met een lvb. Zij hebben een IQ tussen de 50 en 85 en ervaren uitdagingen in het dagelijks functioneren op meerdere gebieden, zoals zelfverzorging of zelfstandig beslissen. Bijna driekwart van hen heeft geen betaald werk (circa 850.000 mensen), terwijl de meesten wél mee kunnen en willen doen.
Werk heeft voor mensen grote waarde, betaald én onbetaald: het biedt erkenning, voldoening, zorgt voor structuur en vaak voor inkomen. Ook houdt het mensen van straat die een grotere kans hebben om met criminaliteit in aanraking te komen. Werk loont eveneens voor de samenleving. Werkenden dragen bij aan de economie, zij verlagen collectieve uitkeringslasten en verlichten personeelstekorten. Gezien de demografische ontwikkelingen is iedereen op de arbeidsmarkt hard nodig.
Werkwijze
Dit advies vloeit voort uit een raadpleging van (ervarings)deskundigen uit wetenschap en praktijk. Er zijn rond de 70 gesprekken gevoerd, data verzameld en de literatuur over dit thema bestudeerd. In verschillende fasen van het adviestraject is gesproken met ervaringsdeskundigen van de LFB - belangenvereniging dóór en vóór mensen met een verstandelijke beperking – zo om hun perspectief mee te wegen in de totstandkoming van het advies.
Het advies is op 26 augustus aangeboden aan minister Aartsen van Werk en Participatie.
Op 28 augustus hebben we in het kader van de lancering van dit advies een werkbezoek georganiseerd bij de Werkschuur Nieuw Wulven in Houten. Dat is een laagdrempelige ontwikkelplek waar mensen in hun eigen tempo kunnen beginnen met werken. Tijdens het werkbezoek is het advies gepresenteerd, hebben de genodigden een rondleiding gekregen en heeft er een dialooggesprek plaats gevonden tussen verschillende partijen die betrokken zijn bij dit thema. We danken de ministeries van VWS en SZW, de Gemeente Houten, VGN, VNO-NCW & MKB-Nederland en de LFB voor hun deelname aan dit gesprek.
Andere adviezen van de RVS over bestaanszekerheid:
|
