Drang in de jeugdhulp

De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) en de Raad voor Strafrechttoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) werken gezamenlijk aan een advies over het thema ‘drang in de jeugdhulp’. In het jeugdbeschermingskader zien we een specifieke vorm van drang, waarbij ouders worden gevraagd om ‘vrijwillig’ akkoord te gaan met verregaande zorgbeslissingen voor hun kind. In het drangkader blijft de kinderrechter buiten beeld, waardoor het kind en de ouders geen rechtsbescherming hebben.

Een directe aanleiding voor de RSJ om de focus op drang in de jeugdhulp te richten is het verschijnen van een onderzoeksrapport over dit onderwerp. In het rapport van de Kinderombudsman Rotterdam van februari 2018 wordt duidelijk dat er serieuze tekortkomingen zijn in het besluitvormingsproces rondom zogenaamde drangtrajecten. Naast het ontbreken van rechtsbescherming worden ouders soms onder druk gezet, zelfs geïntimideerd door jeugdbescherming om akkoord te gaan met een maatregel. Daarnaast worden ouders worden te weinig betrokken in het besluitvormingsproces, of weten ze onvoldoende wat hun rechten en plichten zijn. Volgens de gemeentelijke kinderombudsman is een nieuw langetermijnperspectief op drang nodig. Daar wil de RSJ graag gehoor aan geven.

De aanleiding voor de RVS komt uit een eigen rapport. In mei 2018 publiceerde de RVS het advies over Leeftijdsgrenzen. In dit advies Leeftijdsgrenzen - Betere kansen voor kwetsbare jongeren concludeert de Raad dat er in de jeugdhulp weinig maatregelen bestaan die tussen vrijwilligheid en dwang in zitten. Vooral vanaf 18 jaar is begeleiding, hulp of zorg óf geheel vrijwillig, óf volledig opgelegd. Terwijl er geen drang meer mogelijk als jongeren 18 jaar zijn, is daar soms wel behoefte naar. De RVS erkent dat we jongeren niet tegen hun wil vast kunnen houden vanaf hun 18de levensjaar – daar zijn belangrijke ethische en wettelijke overwegingen voor – maar gaat een verdere verkenning van drang voor jongeren in de jeugdhulp niet uit de weg, ook niet als ze 18 jaar of ouder zijn. De RVS wil dan vooral onderzoek naar ‘tussenvormen’ en verkennen of er levensvatbare ideeën zijn.

Het advies wordt in september 2019 verwacht.

Commissie